Leden van een CSA tuinderij willen weten wat ze eten. Als tuinders en boeren telen wij voor hen, en vertellen ook welke keuzes gemaakt worden en welke consequenties dit met zich meebrengt. In die zin voeden wij deelnemers met meer dan groenten. Dan komt ook de vraag naar voren: waar haal je de zaden en het plantgoed vandaan? Veel CSA tuinderijen kweken een deel van hun plantgoed zelf op, maar daarnaast kopen tuinders plantgoed in bij gespecialiseerde opkweekbedrijven.
Het thema opkweek is in 2023 al in de schijnwerpers gekomen bij het CSA netwerk door de constatering dat bijna al het opgekweekte plantgoed in de biologisch/agro-ecologische sector van een beperkt aantal toeleveranciers komt. Dit vinden we kwetsbaar en we zijn gaan onderzoeken of we niet meer zelf kunnen organiseren. Een van onze doelen is om CSA tuinderijen te ontzorgen op het gebied van opkweek.
In 2023 is er via de werkgroep opkweek een en ander uitgewerkt en opgepakt in de volgende 4 sporen:
- Tuinders leren meer zelf op te kweken
- Tuinders gezamenlijk afspraken laten maken om meer zelf op te kweken en plantgoed uit te wisselen.
- Meer professionele opkwekers vinden die willen starten of biologisch plantgoed willen gaan leveren en contact met hen onderhouden.
- Vooronderzoek naar hoe een eigen coöperatief georganiseerd opkweekbedrijf te starten.
Leernetwerk Opkweek
Er is een leernetwerk ontstaan over opkweek met onder andere vier regionale appgroepen. De appgroepen zijn via onderstaande links te bereiken:
Regio Noord (Friesland, Groningen, Drenthe)
Regio Midden/Oost (Utrecht, Gelderland, Overijssel, Flevoland)
Regio West (Noord- en Zuid-Holland)
Regio Zuid (Limburg, Brabant, Zeeland)
Najaarsontmoetingen in de regio
Per regio zal een najaarsontmoeting plaatsvinden waar ervaringen en kennis over opweek zullen worden uitgewisseld. In informele setting bespreken we met elkaar wat er goed gaat, wat beter kan en waar knelpunten worden ervaren. Met elkaar bepalen we wat er nodig is de komende tijd om kleinschalige telers te ontzorgen op het gebied van opkweek.
- Regio west: maandag 10 november 11:00 tot 13:00 uur
bij tuinderij het Zoete Land in Leiden. - Regio midden/oost: woensdag 12 november 15:00 tot 17:00 uur
bij tuinderij Veld en Beek in Doorwerth. - Regio noord: donderdag 13 november 11:00 tot 13:00 uur
bij tuinderij Groente bij Buurman in Kortehemmen.
Meld je aan voor een van deze najaarsontmoetingen door een mail te sturen naar opkweek@csanetwerk.nl.
Tijdens de CSA Conferentie op 22 en 23 november is er een workshop:
Plantopkweek op je eigen bedrijf; do’s en don’ts
In deze workshop hoor je inspirerende verhalen van tuinders die zelf hun eigen plantgoed opkweken en krijg je hun handige tips & trics. Vanuit het zelflerend netwerk opkweek willen we je inspireren om jouw plantopkweek in eigen hand te houden ,maar we willen ook laten zien wat de risico’s kunnen zijn. Tussen volledig alles zelf opkweken en volledig alles inkopen zitten ook nog veel mogelijkheden. We gaan hierover graag met jou in gesprek.
Coöperatief opkweekbedrijf
Er is in 2024 een business case gemaakt en zijn er gesprekken geweest om te kijken of een coöperatief opkweekbedrijf een oplossing zou kunnen zijn. Er zijn verschillende bijeenkomsten en bedrijfsbezoeken georganiseerd.
Inventarisatie van behoeftes
In 2025 zijn er verschillende kleinschalige (CSA en niet-CSA) tuinders geïnterviewd over hun ervaringen en behoeftes op het gebied van opkweek. De uitkomsten hiervan zullen worden gedeeld met de geïnterviewden en met de CSA Netwerk leden.
We zijn van plan om meer bedrijfsbezoeken en bijeenkomsten te gaan organiseren om zo meer kennis uit te wisselen en elkaar te inspireren. Heb je tips? Neem gerust contact op met Marieke Berkhout via opkweek@csanetwerk.nl